W styczniu 2026 r. został opublikowany pierwszy raport Inail (włoski państwowy instytut ubezpieczeń od wypadków przy pracy) dotyczący wypadków przy pracy i chorób zawodowych odnotowanych w 2025 r.
Z raportu Inail za rok 2025 wyłania się złożony obraz sytuacji, wskazujący na pewne oznaki pogorszenia w porównaniu z rokiem poprzednim. Łączna liczba zgłoszonych wypadków wzrosła bowiem o 1,4% w porównaniu z rokiem 2024, osiągając poziom 598 tysięcy przypadków. Dane te należy interpretować również w kontekście zmian na rynku pracy, jednak potwierdzają one, że kwestia bezpieczeństwa w pracy pozostaje niezwykle istotna.
Po rozróżnieniu między pracownikami a studentami wzrost okazuje się bardziej ograniczony. Wyłączając bowiem zgłoszenia złożone przez studentów – stanowiące około 14% ogólnej liczby – wzrost dotyczący wyłącznie pracowników spada do 1%. Ogólnie rzecz biorąc, wypadki bezpośrednio związane z wykonywaną pracą pozostają zasadniczo na stabilnym poziomie, podczas gdy bardziej niepokojące sygnały pojawiają się w innych obszarach.
Największy wpływ na ogólny raport 2025 roku mają bowiem wypadki w drodze do i z pracy, czyli zdarzenia mające miejsce podczas przemieszczania się na trasie dom–praca–dom. Liczba zgłoszeń tego typu nadal rośnie i zbliża się do 100 tysięcy przypadków, notując wzrost o ponad 3% w porównaniu z rokiem poprzednim. Są to głównie wypadki drogowe, zjawisko, które częściowo wykracza poza tradycyjne narzędzia zapobiegania stosowane w miejscu pracy.
Z drugiej strony liczba wypadków przy pracy odnotowała bardziej ograniczony wzrost (+0.5%). Za tą średnią wartością kryją się jednak zróżnicowane tendencje: liczba wypadków spada w rolnictwie, podczas gdy rośnie w sektorach takich jak budownictwo, handel i służba zdrowia, gdzie ryzyko pozostaje wysokie i często wiąże się ze zwiększonym obciążeniem pracą.
Szczególnie istotnym elementem raportu Inail za 2025 rok są różnice między kobietami i mężczyznami w zakresie dynamiki wypadków. W przypadku kobiet, największe zagrożenie nie koncentruje się bowiem bezpośrednio w miejscu pracy, lecz podczas przemieszczania się. Ponad połowa śmiertelnych wypadków kobiet ma miejsce w drodze do lub z pracy, podczas gdy w przypadku mężczyzn zdecydowana większość zgonów następuje bezpośrednio podczas wykonywania pracy.
Ta różnica uwidacznia dwa odmienne modele narażenia na ryzyko. Z jednej strony mężczyźni są najczęściej zatrudniani w sektorach wysokiego ryzyka, takich jak budownictwo, przemysł i rolnictwo, gdzie ryzyko ma głównie charakter „wewnętrzny”, związany z samym miejscem pracy. Z drugiej strony kobiety, liczniej obecne w sektorze usług i handlu, są bardziej narażone na ryzyko związane z mobilnością, również ze względu na fragmentaryczne godziny pracy, większy udział pracy w niepełnym wymiarze oraz tzw. „mobilność opiekuńczą”.
Taka interpretacja pokazuje, że działania prewencyjne nie mogą być neutralne pod względem płci, lecz powinny uwzględniać różne warunki pracy i życia wpływające na poziom narażenia na ryzyko.
W 2025 roku odnotowano łącznie 1093 wypadków śmiertelnych przy pracy; jest to wynik zasadniczo stabilny w porównaniu z rokiem poprzednim i zgodny z poziomami sprzed pandemii. Nieznacznie spadła liczba zgonów, do których doszło bezpośrednio w miejscu pracy, natomiast wzrosła liczba wypadków śmiertelnych w drodze do i z pracy. Potwierdza to po raz kolejny centralną rolę ruchu drogowego w ogólnym raporcie bezpieczeństwa.
W ciągu roku doszło również do kilku wypadków zbiorowych, rzadkich, lecz wyjątkowo poważnych, związanych ze zderzeniami pojazdów, wybuchami, zawaleniami oraz wypadkami w przestrzeniach zamkniętych. Wydarzenia te w znacznym stopniu wpłynęły na całkowitą liczbę ofiar..
Oprócz wypadków raport Inail zwraca również uwagę na wyraźny wzrost chorób zawodowych, których liczba zgłoszeń w 2025 roku przekroczyła 98 tysięcy, przy dwucyfrowym wzroście w porównaniu z rokiem poprzednim. Najczęściej występującymi schorzeniami pozostają choroby układu mięśniowo-szkieletowego oraz tkanki łącznej, a następnie zaburzenia układu nerwowego.
Są to choroby często związane z długotrwałym narażeniem, nieprawidłową postawą, powtarzalnymi ruchami oraz intensywnym obciążeniem pracą. Zjawisko to zwraca uwagę nie tylko na zdarzenia traumatyczne, ale również na ogólną jakość organizacji pracy.
Raport krajowy wpisuje się w europejski kontekst charakteryzujący się niejednolitymi tendencjami w poszczególnych państwach. Według danych Eurostatu w 2023 roku tj. w ostatnim roku, dla którego dostępne są dane, w Unii Europejskiej odnotowano ponad 2,8 miliona wypadków nieśmiertelnych, co oznacza spadek o 5% w porównaniu z rokiem 2022. W tym samym okresie liczba wypadków śmiertelnych wykazała jednak niewielki wzrostz 3286 do 3298 przypadków (+0,4%).
Aby umożliwić porównywanie danych między państwami posiadającymi różne systemy rejestracji i ochrony pracowników, Eurostat stosuje standaryzowane wskaźniki zachorowalności. Wskaźniki te obliczane są na 100000 zatrudnionych osób w sektorach najbardziej porównywalnych między krajami. W świetle tego wskaźnika Włochy odnotowały w 2023 roku wskaźnik śmiertelności w pracy na poziomie 1,20, zasadniczo zgodny ze średnią UE-27 (1,23) oraz z Hiszpanią, niższy niż we Francji, lecz wyższy niż w Niemczech.
Biorąc pod uwagę wypadki nieśmiertelne, Włochy nadal utrzymują się poniżej średniej europejskiej, z poziomem częstości wyraźnie niższym niż w takich krajach jak Francja, Hiszpania i Niemcy. Należy również uwzględnić, że różnice w kryteriach rejestracji danych wpływają na porównywalność wyników. Dotyczy to w szczególności ujmowania wypadków drogowych związanych z pracą oraz uznawania zakażeń Covid-19 za wypadki przy pracy w niektórych krajach, w tym we Włoszech. W związku z tym bardziej użyteczna staje się analiza trendów w czasie. Wartości bezwzględne mają natomiast mniejsze znaczenie.
Ogólnie rzecz biorąc, raport Inail za rok 2025 potwierdza, że problem bezpieczeństwa w pracy nie może być analizowany wyłącznie przez pryzmat placów budowy czy fabryk. Wzrost liczby wypadków w drodze do i z pracy, różnice między płciami oraz zwiększająca się liczba chorób zawodowych wskazują na potrzebę szerszego spojrzenia na ten problem. Konieczne jest również podejmowanie działań dotyczących organizacji pracy, mobilności oraz profilaktyki długoterminowej.
Są to obszary, w które inwestowanie już dziś oznacza ograniczenie w przyszłości ludzkich i społecznych kosztów wypadków oraz chorób związanych z pracą.
Pobierz pełen raport TUTAJ .
